Bu makale, İkinci Karabağ Savaşı (2020) sonrası Güney Kafkasya’da Rusya Federasyonu ile Azerbaycan Cumhuriyeti arasında oldukça karmaşık ve zorlu bir aşamaya geçen ilişkilerin arkasındaki temel nedenleri incelemektedir. Savaşın ardından Rusya’nın barış gücü misyonuna rağmen, Karabağ’ın özerk statüsünün iptali ve Bakü’nün Batı ile İsrail’e yakınlaşması karşılıklı güvensizliği tırmandırmıştır. Azerbaycan’ın stratejik lojistik ve enerji projelerindeki ilerlemesi, ayrıca Türkiye ve İsrail ile genişleyen askeri işbirliği, Moskova tarafından Kafkasya’daki tarihi nüfuzuna tehdit olarak algılanmaktadır. Son beş yılda Azerbaycan, topraklarını yeniden birleştirerek ve Rus askerlerini Karabağ’dan çekmeye zorlayarak konumunu kademeli olarak güçlendirmiştir. Bu süreçte Avrupa Birliği’ne Rus gazına alternatif sunan Azerbaycan, 2025 yılı itibarıyla Avrupa ve Kafkasya’nın en önemli enerji tedarikçilerinden birisi haline gelmiştir. Makale, Azerbaycan’ın ana karasını Nahçıvan’a bağlamayı amaçlayan ancak Ermenistan ve İran’ın karşı çıktığı Zengezur Koridoru projesini detaylandırmaktadır. Rusya’nın bu konudaki tutumu, ekonomik faydaları desteklerken Türkiye’nin artan etkisinden ve Avrasya Ekonomik Birliği’ndeki transit kontrolünü kaybetme potansiyelinden duyduğu stratejik riskler nedeniyle temkinlidir. Son olarak, 2024 Aralık “Uçak Krizi” ve 2025 Haziran “Gözaltı Krizi” gibi olaylar, ikili ilişkilerdeki gerilimi ve karşılıklı güvenin azalmasını açıkça ortaya koymaktadır. Azerbaycan’ın misilleme adımları, Rus vatandaşlarının ve yumuşak güç aktörlerinin artık dokunulmaz statüye sahip olamayacağı siyasi mesajını vermektedir.
Bu makale, Soğuk Savaş’ın sona ermesi ve Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla başlayan Rus dış politikasının dönüşümünü detaylı bir şekilde incelemektedir. Rus dış politikasının tarihsel güvenlik endişeleri, “yakın çevre” üzerindeki etki alanını koruma prensibi ve “medeniyet milliyetçiliği” gibi ideolojik kavramlar etrafında şekillenmeye devam etmektedir. Özellikle Vladimir Putin döneminde pekişen Rus dış politikası doktrini, çok kutupluluğu ve Rusya’nın “ayrıcalıklı çıkar alanı” olarak gördüğü post-Sovyet coğrafyasındaki hegemonyasını vurgulamıştır. Makale, Ukrayna krizini bu dönüşümün en önemli yansıması olarak ele alarak, Rusya’nın “medeniyet milliyetçiliği” ve “Russkiy Mir” gibi kimliksel anlatılar ile jeopolitik çıkarlarının bu çatışmada nasıl iç içe geçtiğini analiz etmektedir.
